RSS

สูตรแห่งความสำเร็จในชีวิต

08 ก.พ.

โดย เสฐียรพงษ์ วรรณปก

มีพระสูตรอยู่สูตรหนึ่งบรรยายถึงมงคลแห่งชีวิต

38 ประการ เริ่มตั้งแต่ขั้นพื้นฐานจนกระทั่งขั้นสูงสุดคือการบรรลุนิพพาน
คำว่า “มงคล” แปลตามตัวอักษรว่า เหตุที่ทำให้บุคคลเจริญก้าวหน้า แปลง่ายๆ ตามประสาผมก็คือสูตรแห่งความสำเร็จ” นั่นเอง
ชีวิตจะประสบความสำเร็จไม่ว่าทางโลกหรือทางธรรมจะต้องเดินตาม “สูตร” ที่ผู้รู้ท่านวางไว้ ถ้าเดินผิดสูตรเมื่อใด นอกจากจะไม่เจริญแล้วยังจะฉิบหายอีกด้วย ดุจเดียวกับยารักษาโรคนั่นแหละ ป่วยเป็นโรคอะไรก็ต้องกินยาตามสูตรของหมอหรือตามหมอสั่ง จะกินส่งเดชไม่ได้

สาเหตุที่พระพุทธองค์ทรงตรัสมงคล 38 ข้อ ท่านเล่าไว้ว่า ชาวชมพูทวีปถกเถียงกันว่าอะไรคือมงคลแห่งชีวิต บางพวกเสนอว่าการได้เห็นแต่สิ่งดีๆ เป็นมงคล บางพวกว่าการได้ยินแต่เสียงที่ไพเราะเป็นมงคล… แต่พวกอื่นคัดค้านหาเหตุผลมาหักล้างจนตกลงกันไม่ได้ว่า ความคิดเห็นของฝ่ายใดถูกต้อง

ว่ากันว่าไม่เฉพาะแต่มนุษย์ขี้เหม็น เทวดาทั้งหลายก็เถียงกันด้วย แต่ก็ตกลงกันไม่ได้ จนกาลเวลาล่วงเลย 12 ปี ท้าวสักกเทวราช (พระอินทร์) จึงนำคณะเทวดามาทูลถามพระพุทธเจ้าที่พระเชตวัน พระพุทธเจ้าตรัสว่า มงคลที่คนทั้งหลายเข้าใจนั้นเป็นมงคลภายนอก เป็นมงคลของนักคิด” คือคิดเอาว่าน่าจะเป็นอย่างนั้นน่าจะเป็นอย่างนี้ แต่มงคลของพระองค์เป็นมงคลของ “นักทำ” คือต้องลงมือปฏิบัติจึงจะเกิดมงคล

จากนั้นพระองค์ก็ทรงแสดงมงคล 38 ประการ คือการไม่คบคนพาล, การคบบัณฑิต, การยกย่องคนที่ควรยกย่อง, การอยู่ในถิ่นที่เหมาะสม, ความมีความดีเป็นทุนเดิม, การตั้งตนไว้ชอบ, ความเป็นคนคงแก่เรียน, ความมีศิลปวิทยา, ความมีวินัย, วาจาสุภาษิต, การเลี้ยงดูบิดามารดา, การสงเคราะห์บุตรและภรรยา, การทำงานมิให้คั่งค้าง, การให้ทาน, การประพฤติธรรม, การสงเคราะห์ญาติ, การทำงานที่สุจริต, การงดเว้นจากความชั่ว, การไม่ดื่มน้ำเมา, ความไม่ประมาทในธรรม, ความเคารพ, การเจียมตัว, ความสันโดษ, ความกตัญญู, การฟังธรรมตามกาลอันเหมาะ, ความอดทน, ความเป็นคนว่าง่าย, การได้เห็นสมณะ, การสนทนาธรรมตามกาลอันสมควร, ความพากเพียร, การประพฤติพรหมจรรย์, การเห็นอริยสัจ, การทำให้แจ้งพระนิพพาน, จิตใจไม่หวั่นไหวเพราะโลกธรรม, จิตไม่เศร้าโศก, จิตปราศจากกิเลส, จิตเกษมปลอดภัย

เหตุแห่งความเจริญก้าวหน้าในชีวิต หรือสูตรแห่งความสำเร็จทั้ง 38 ประการนี้มีบันทึกไว้ในมงคลสูตร เวลาชาวบ้านทำบุญต่างๆ เช่น ขึ้นบ้านใหม่ แต่งงาน เป็นต้น พระสงฆ์ท่านจะสวดสูตรนี้ให้เพื่อเป็นสิริมงคล

พระสิริมังคลาจารย์ นักปราชญ์ชาวล้านนาไทยได้แต่งหนังสืออธิบายพระสูตรนี้โดยพิสดาร ชื่อหนังสือมังคลัตถทีปนี” ถือกันว่า เป็นวิทยานิพนธ์ชั้นเยี่ยม เพราะมีการอ้างอิงในแง่วิชาการครบถ้วน ไม่สักแต่ว่าอธิบายเฉยๆ โดยไม่อ้างอิงหลักฐานเหมือนหนังสือธรรมะทั่วไป

ในตอนต่อๆ ไปจะนำเอามงคล 38 ประการมาขยายให้อ่านกันเพื่อจะได้รู้ว่า ทางแห่งความสำเร็จในชีวิตจะต้องทำอย่างไรบ้าง

ไม่ใช่พอได้ข่าวแปลกๆ เช่น ต้นไม้ออกลูกรูปร่างคล้ายช้าง คนออกลูกมามีหางคล้ายลูกอ๊อด ก็แห่ไปขอหวยขอเบอร์ นั่นมันทางแห่งความฉิบหายทั้งนั้น

ขอปิดท้ายด้วยบทกลอนของมงคล 38 ประการไว้ดังนี้

 

พระบรมศาสดาตถาคต สำราญอิริยาบถทรงพักผ่อน   ณ วิหารเชตวัน” อันสมุทร ใกล้นครสาวัตถีบุรีรัตน์   เหล่าสาวกสาวิกามาฟังธรรม ตั้งแต่เช้ายันค่ำแน่นขนัด  บัดนี้วังเวงไปทั้งวัด ดึกสงัดไร้เสียงสำเนียงคน  เทวดาจากสถานพิมานทิพย์ เหาะลิ่วลิ่วลิบลิบจากเวหน หวังทูลถามตถาคตทศพล สิ่งที่ตนกังขามาช้านาน  บันดาลให้ไฟสว่างไปทั้งวัด จนมองเห็นถนัดทุกสถาน ความมืดกลายเป็นเวลาทิวาร อภิวาทพระทรงญาณในทันใด  ยืนอยู่ ณ สถานอันเหมาะสม กรประนมซักถามความสงสัย  เป็นโศลกเสนาะรสพจนัย ซึ่งมีใจความย่อต่อไปนี้

เหล่าเทพเทวามหาฤทธิ์ ผู้สถิตวิมานแมนแดนสุขี  ทั้งมนุษย์ในมหาปฐพี ต่างสงสัยอะไรดีเป็นมงคล ข้าพเจ้าขอปุจฉาตถาคต ให้ปรากฏแจ่มแจ้งทุกแห่งหน  อะไรคือมงคลเลิศประเสริฐล้น เผยยุบลให้กระจ่างสว่างนัย”   ฝ่ายองค์พระมุนินท์ชินสีห์ เผยวจีภิปรายหายสงสัย  การทำดีทางกายวาจาใจ คือสิ่งให้ผลเห็นเป็นมงคล”
ห่างคนพาลสันดานชั่วมั่วทางผิด คบบัณฑิตคนดีมีกุศล
ยกย่องคนควรยกย่องประคองตน เป็นยอดยิ่งมิ่งมงคลอุดมดี
อยู่ถิ่นฐานเหมาะสมอบรมตน มีกุศลเสริมสร้างปางก่อนกี้
ดำรงตนชอบอย่างทางเมธี เป็นยอดศรีมงคลอุดมคุณ
เป็นผู้คงแก่เรียนเพียรศึกษา ศิลปวิทยาพาเกื้อหนุน
พูดจาดีมีวินัยล้ำช่วยค้ำจุน เป็นยอดบุญยอดยิ่งมิ่งมงคล
อีกเลี้ยงดูพ่อแม่ยามแก่เฒ่า ลูกเมียเราบำรุงให้ไม่ขัดสน
การงานทำไม่คั่งค้างเป็นกังวล เป็นยอดยิ่งมิ่งขวัญดลสวัสดี
บำเพ็ญทานประพฤติธรรมสุจริต สงเคราะห์เหล่าญาติสนิทให้สุขี
การทำงานบริสุทธิ์ในยุทธวิธี เป็นยอดศรียอดผลมงคลชัย
งดจากบาปถ้วนทั่วสิ่งมัวหมอง งดเครื่องดองของเมาไม่เข้าใกล้
ไม่ประมาทในธรรมประจำใจ เป็นยอดยิ่งมิ่งหทัยมงคลดี
คารวะนอบน้อมค้อมศิโรตม์ มีสันโดษรู้จักใช้ปัจจัยสี่
กตัญญูรู้คุณหนุนคนดี ฟังธรรมตามกาลมียอดมงคล
อีกอดทนเต็มเปี่ยมเสงี่ยมสงบ หมั่นเข้าพบสมณะประเสริฐผล
สนทนาธรรมะกาละดล ยอดกุศลยอดยิ่งมิ่งมนุษย์
มีเพียรเครื่องเผากิเลสเหตุมัวหมอง มีชีพครองพรหมจรรย์อันวิสุทธิ์
เห็นสัจจะอันประเสริฐเลิศวิมุติ แจ้งนิพพานอันสูงสุดยอดมงคล
จิตไม่ไหวไม่เศร้าเคล้ากิเลส อันเป็นเหตุให้จิตคิดหมองหม่น
จิตเกษมปลอดภัยไร้กังวล ประลุดลมิ่งขวัญอนันต์นาน

มงคลธรรมสามสิบแปดประการนี้ ใครทำได้ทำดีทุกสถาน
จะมีชัยชำนะทุกประการ ดลบันดาลยอดยิ่งมิ่งมงคล

Advertisements
 
ใส่ความเห็น

Posted by บน กุมภาพันธ์ 8, 2009 in เรื่องควรรู้

 

ป้ายกำกับ:

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: