RSS

หัดหายใจ

08 มี.ค.

หากถามว่า กิจกรรมอะไรที่คนเราทำบ่อยที่สุดในชีวิต คำตอบที่ว่า “หายใจ” คงติดโผ

และก็คิดว่า คือกิจกรรมที่เราทำตลอดต่อเนื่อง และทำต่อไปตราบเท่าที่เรายังมีชีวิตอยู่แต่เป็นที่น่าสังเกต ว่าเราหายใจเข้าออกกันตลอดเวลา ตั้งแต่เด็กจนโต โดยที่เราไม่ต้องเรียนรู้ และไม่เคยตั้งคำถามเลยว่า “เราหายใจถูกหรือเปล่า” “เราสามารถหายใจได้ดีกว่าเดิมไหม”

สิ่งเหล่านี้คงนำไปสู่คำถามที่ว่า “ลมหายใจเข้าออกมันต้องฝึกกันด้วยรึ” (อาจตามมาด้วยคำว่า ไอ้คนถามมันบ้าหรือเปล่าเนี่ย) จะตลกเข้าไปอีกเมื่อ เราหายใจกันมาหลายสิบปี แล้ววันหนึ่งจะมีคนมาบอกว่า “เราหายใจผิดวิธี”

บางคนไม่สนใจกับเรื่องลมหายใจคิด ว่าก็ทำไปตามสัญชาตญาณ แต่เมื่อเริ่มต้นฝึกโยคะในวัย 40 ก็เหมือนกับหลายๆ คนคือเริ่มต้นใส่ใจกับการ บิดยืดร่างกาย แต่ ครูท่านหนึ่งได้สอนว่า “สิ่งที่สำคัญคือ   ลมหายใจ บทเรียนแรกคือ อย่าลืมหายใจ การเคลื่อนไหวร่างกายโดยปราศจากการกำหนดลมหายใจ คือการเคลื่อนไหวที่ไม่มีความหมาย”

จริงๆ คำว่า “ลืมหายใจ” ไม่ได้หมายความว่า “ไม่หายใจ” แต่เป็นการหายใจที่ ปราศจากการควบคุมจากตัวเรา หรือว่าง่ายๆ ว่า “หายใจแบบไร้สติ” ดังนั้นก้าวแรกคือการ “ฝึกหายใจอย่างมีสติ อยู่ภายใต้การควบคุมของเรา” ไม่ใช่เป็นแต่เพียงการหายใจที่ทำตามสัญชาตญาณ ปราศจากสติ

หลังจากที่ ตระหนักรู้กับ ลมหายใจเข้าออก ครูเดินมาบอกว่า “ลมหายใจของคุณ สั้นเกินไปขอให้ หายใจเข้าให้ลึกและออกให้ยาวขึ้น หายใจเข้าให้นับ 4 ใจออกให้ยาว 4”

เกิดมาไม่เคยรู้เลยว่า เรามีลมหายใจสั้นทั้งเข้าและออก.. เรียกว่า “รู้แต่โลกไม่เคยรู้ตน” มาก่อนเลย แต่ก็สังเกตเห็นได้ว่า การกำหนดลมหายใจตนเองได้ (ผ่านสติ) และ ทำให้ลมหายใจยาวขึ้น คือมิติใหม่ของชีวิต

หลังจากนั้น ครูได้ให้ข้อสังเกตต่อไปว่า “คุณได้เคยสังเกตไหมว่า ลมหายใจเข้าของคุณ ยาวกว่า ลมหายใจออก ? มันเป็นธรรมชาติ ที่ ผู้ชายจะหายใจเข้ายาว แต่หายใจออกสั้นกว่า ซึ่งตรงข้ามกับผู้หญิงที่ หายใจเข้าสั้นกว่า การหายใจออก”

ลอง “หัดหายใจ” ดูสิ แล้วจะรู้ว่า ไม่เพียงแต่จะทำให้ร่างกายของเราแข็งแรงขึ้น เรายังจะมีสติที่ว่องไวขึ้นกว่าเดิม แล้วจะตระหนักว่า “ลมหายใจ” ที่ได้รับการฝึกและมีความประณีตขึ้นคือ “สะพานเชื่อมระหว่างกายกับใจ” ของเราอย่างท่านไม่เคยรู้สึกมาก่อน

ท่านผู้อ่านที่เคยดูหนังจีนกำลังภายในคงจะเคยได้ยินคำว่า “พลังลมปราณ” จริงๆ คำว่า ลมปราณ หรือภาษาจีนว่า “( 汽 )” นั้น มันไม่ใช่พลังพิเศษ มันก็คือ “การกำหนดลมหายใจเข้า ออกอย่างมีสติ” ของเรานั่นเอง เวลาหนังจีนบอกว่า “ขอเก็บตัวฝึกพลังลมปราณ” หรือ “เดินพลังลมปราณ” จริงๆ ก็คือ การตั้งสติ “บริหารลมหายใจ” นั่นเอง

สาเหตุที่เป็นเช่นนั้นเพราะ ตำราแพทย์ตะวันออก (ไม่ว่าจะเป็น กำลังภายในแบบจีน หรือว่า โยคะ แบบอินเดีย) มองว่า “ลมหายใจ” หรือ “ปราณ” นั้นคือ พื้นฐานของชีวิต

เพียงแต่ ในโลกปัจจุบัน เราไม่ค่อยได้ใส่ใจ แต่สำหรับ ศาสตร์ตะวันออกแล้ว การมีเคลื่อนไหว ที่ปราศจาก พื้นฐานของลมหายใจที่ถูกต้องแล้ว ก็คือ การเคลื่อนไหวที่ไร้พลัง ไร้จิตวิญญาณนั่นเอง

Advertisements
 

ป้ายกำกับ: ,

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: